آمادگی قبل از MRI به نوع تصویربرداری، ناحیه بررسیشده و شرایط جسمی شما بستگی دارد. در بسیاری از موارد، آمادگی پیچیدهای لازم نیست؛ اما اطلاع دادن درباره ایمپلنتها، احتمال بارداری، بیماری کلیوی یا ترس از فضای بسته به انجام ایمنتر و راحتتر این بررسی کمک میکند. دستور مرکز تصویربرداری را نیز پیش از مراجعه بررسی کنید، زیرا ممکن است برای نوع خاصی از MRI، ناشتا بودن یا اقدامات دیگری لازم باشد.
پیش از MRI چه اطلاعاتی را به مرکز بدهیم؟
مهمترین مرحله آمادگی، تکمیل دقیق پرسشنامه ایمنی و گفتوگو با کارکنان بخش تصویربرداری است. دستگاه MRI از میدان مغناطیسی قوی استفاده میکند؛ بنابراین بعضی وسایل فلزی و تجهیزات پزشکی ممکن است بر ایمنی یا کیفیت تصویر اثر بگذارند.

پیش از تعیین وقت یا هنگام پذیرش، موارد زیر را به مرکز اطلاع دهید:
- وجود ضربانساز قلب، دفیبریلاتور، محرک عصبی، پمپ دارویی یا کاشت حلزون گوش
- سابقه جراحی و وجود کلیپس عروقی، دریچه قلب، استنت، پروتز مفصل یا هر وسیله کاشتنی دیگر
- وجود ترکش یا احتمال باقی ماندن ذرات فلزی در بدن، بهویژه در چشم
- بارداری یا احتمال بارداری، بیماری کلیوی و سابقه واکنش به ماده حاجب
- ترس شدید از فضای بسته، مشکل در بیحرکت ماندن یا نیاز احتمالی به آرامبخش
داشتن وسیله کاشتنی همیشه به معنی ممنوعیت MRI نیست. بعضی وسایل تنها تحت شرایط مشخصی با MRI سازگارند و برخی دیگر ممکن است برای این بررسی مناسب نباشند؛ تشخیص آن به نوع و مدل وسیله و ارزیابی تیم تصویربرداری بستگی دارد.

کارت ایمپلنت و مدارک جراحی را همراه ببرید
اگر کارت شناسایی ایمپلنت، گزارش عمل یا اطلاعات سازنده وسیله را دارید، پیش از نوبت به مرکز ارائه کنید. اگر نوع وسیله را نمیدانید، موضوع را پنهان نکنید؛ ممکن است تیم درمان برای تأیید ایمنی به بررسی مدارک بیشتر یا هماهنگی با پزشک معالج نیاز داشته باشد.

برای هماهنگیهای پیش از مراجعه به بیمارستان تخصصی و فوق تخصصی شهریار تهران نیز بهتر است نوع MRI مثلا ام آر آی زانو و شرایط پزشکی خود را هنگام دریافت نوبت مطرح کنید.
خوردن، آشامیدن و مصرف دارو قبل از MRI
برای بسیاری از انواع MRI بدون آرامبخشی، میتوانید طبق روال معمول غذا بخورید و داروهای خود را مصرف کنید. با این حال، برای برخی بررسیهای شکم و لگن یا زمانی که آرامبخشی و بیهوشی برنامهریزی شده است، ممکن است محدودیت خوردن و آشامیدن داشته باشید.

آیا برای MRI باید ناشتا بود؟
ناشتا بودن برای همه انواع MRI مانند ام آر آی کمر لازم نیست و مدت آن نیز در صورت نیاز، به نوع بررسی و دستور مرکز بستگی دارد. هنگام گرفتن نوبت بپرسید تا چه زمانی میتوانید غذا یا مایعات مصرف کنید؛ بدون دریافت دستور، زمان مشخصی را برای همه بیماران در نظر نگیرید.
اگر دیابت دارید، انسولین مصرف میکنید یا ناشتا ماندن برایتان دشوار است، پیش از تغییر برنامه غذا و دارو با پزشک یا مرکز تصویربرداری هماهنگ کنید. داروهای تجویزشده را خودسرانه قطع نکنید.
آمادگی برای MRI با ماده حاجب
در برخی MRIها برای واضحتر شدن بعضی بافتها از ماده حاجب، معمولاً از نوع حاوی گادولینیوم، استفاده میشود. نیاز به تزریق را پزشک و تیم تصویربرداری بر اساس نوع بررسی تعیین میکنند و همه بیماران به آن نیاز ندارند.
اگر بیماری کلیوی، سابقه پیوند کلیه یا واکنش قبلی به ماده حاجب دارید، پیش از تزریق اطلاع دهید. ممکن است بر اساس شرایط شما، بررسی عملکرد کلیه یا ارائه نتیجه آزمایش قبلی لازم باشد. واکنش حساسیتی به ماده حاجب MRI نادر است، اما کارکنان باید از سابقه واکنشهای شما باخبر باشند.
روز MRI چه بپوشیم و چه وسایلی همراه ببریم؟
لباس راحت و ترجیحاً بدون زیپ، دکمه یا قطعات فلزی انتخاب کنید. با این حال، ممکن است مرکز برای اطمینان از نبود قطعات فلزی یا مواد نامناسب، از شما بخواهد لباس مخصوص بپوشید. بهتر است اشیای قیمتی را در خانه بگذارید.

پیش از ورود به اتاق دستگاه، طبق راهنمایی کارکنان وسایل قابل جدا کردن را کنار بگذارید. این وسایل معمولاً شامل موارد زیر هستند:
- ساعت، زیورآلات، گیره مو و پیرسینگهای قابل جدا کردن
- تلفن همراه، کلید، سکه، کارت بانکی و وسایل الکترونیکی
- عینک، سمعک و دندان مصنوعی متحرک، طبق دستور کارکنان
- لباس یا لوازم دارای قطعات فلزی و برخی پوششهای پزشکی مانند چسبهای دارویی
درباره چسب دارویی، پمپ یا حسگرهای پوشیدنی مانند برخی حسگرهای قند خون از قبل سؤال کنید و آنها را بدون هماهنگی جدا نکنید. همچنین وجود تاتو، آرایش دائم یا لوازم آرایشی را اطلاع دهید؛ بعضی از این مواد میتوانند در مواردی باعث تحریک یا اختلال تصویر شوند.
درخواست پزشک، مدارک شناسایی، کارت ایمپلنت و تصاویر یا گزارشهای مرتبط قبلی را همراه داشته باشید. اگر مرکز آزمایش خون یا مدارک دیگری خواسته است، آنها را نیز پیش از مراجعه آماده کنید.
حین MRI چه اتفاقی میافتد؟
پس از بررسی ایمنی، روی تخت دستگاه دراز میکشید و بخش موردنظر بدن در موقعیت مناسب قرار میگیرد. ممکن است وسیلهای به نام کویل نزدیک ناحیه تصویربرداری گذاشته شود. سپس تخت به داخل دستگاه حرکت میکند و تصویربرداری آغاز میشود.
دستگاه هنگام تصویربرداری صداهای بلند و ضربهمانند ایجاد میکند؛ معمولاً برای محافظت از شنوایی، گوشی یا محافظ گوش در اختیارتان قرار میگیرد. تکنولوژیست از اتاق مجاور شما را زیر نظر دارد و از طریق وسیله ارتباطی میتوانید با او صحبت کنید.
برای واضح شدن تصاویر باید تا حد امکان بیحرکت بمانید. در بعضی بررسیها، از شما خواسته میشود چند لحظه نفس خود را نگه دارید. مدت تصویربرداری بسته به ناحیه بدن و تعداد تصاویر متفاوت است و ممکن است حدود ۱۵ تا ۶۰ دقیقه یا بیشتر طول بکشد.
اگر از فضای بسته میترسیم چه کنیم؟
ترس از فضای بسته را پیش از روز تصویربرداری با مرکز مطرح کنید. آشنایی با مراحل کار، تمرین تنفس آرام و اطلاع از امکان ارتباط با تکنولوژیست ممکن است به کاهش اضطراب کمک کند. بسته به نوع بررسی و امکانات مرکز، گاهی دستگاه با دهانه بازتر یا گزینه دیگری پیشنهاد میشود.
اگر اضطراب شدید دارید، پزشک ممکن است درباره مصرف داروی آرامبخش تصمیم بگیرد. در این صورت از قبل درباره ناشتا بودن، نیاز به همراه و محدودیت رانندگی پس از تصویربرداری سؤال کنید و دارو را خودسرانه مصرف نکنید.
بیشتر بخوانید:ام آر آی مغز
نکات MRI در شرایط خاص و پس از تصویربرداری
در برخی شرایط مانند بارداری، شیردهی و تصویربرداری از کودکان، انجام MRI به بررسیهای بیشتری نیاز دارد و رعایت نکات مراقبتی پس از تصویربرداری نیز اهمیت دارد.
بارداری و شیردهی
در صورت بارداری یا احتمال آن، پیش از MRI موضوع را به پزشک و مرکز اطلاع دهید. تصمیم درباره انجام بررسی بر اساس ضرورت پزشکی و شرایط فردی گرفته میشود. استفاده از ماده حاجب حاوی گادولینیوم در بارداری معمولاً محدود است و تنها در موارد ضروری و پس از ارزیابی پزشک انجام میشود.
پس از دریافت ماده حاجب حاوی گادولینیوم، معمولاً قطع شیردهی ضروری نیست. با این حال، اگر درباره شرایط خود نگرانی دارید، پیش از تزریق با پزشک یا تیم تصویربرداری صحبت کنید.
MRI کودکان

کودک باید بتواند در زمان تصویربرداری بیحرکت بماند؛ به همین دلیل، بسته به سن و شرایط او، گاهی آرامبخشی یا بیهوشی لازم میشود. درباره ساعت ناشتا بودن، داروها و حضور همراه، دستور اختصاصی مرکز را دریافت کنید. توضیح ساده مراحل و صدای دستگاه به کودک نیز میتواند نگرانی او را کمتر کند.
بعد از MRI چه مراقبتهایی لازم است؟
اگر آرامبخش یا بیهوشی دریافت نکردهاید، معمولاً میتوانید پس از پایان MRI به فعالیتهای عادی برگردید. پس از آرامبخشی، تا زمانی که اثر دارو باقی است رانندگی نکنید و دستور مرکز درباره همراه و زمان بازگشت به فعالیت را رعایت کنید.
در صورت دریافت ماده حاجب، هرگونه احساس ناخوشی یا علائم تازه را به کارکنان اطلاع دهید. اگر پس از خروج دچار تنگی نفس، تورم صورت یا علائم شدید شدید، فوراً به اورژانس مراجعه کنید. زمان آماده شدن گزارش متفاوت است؛ نتیجه را برای تفسیر و تصمیم درمانی به پزشک درخواستکننده نشان دهید.
سوالات متداول درباره آمادگی قبل از MRI
آیا MRI درد دارد؟
خود تصویربرداری معمولاً بدون درد است، اما ثابت ماندن در یک وضعیت ممکن است برای برخی افراد ناراحتکننده باشد. در صورت نیاز به تزریق ماده حاجب نیز ممکن است هنگام ورود سوزن کمی درد احساس کنید. هرگونه درد یا احساس گرمای غیرمعمول را به تکنولوژیست اطلاع دهید.
آیا پریود بودن مانع انجام MRI است؟
قاعدگی معمولاً مانع انجام MRI نیست. با این حال، برای برخی بررسیهای لگن یا پستان ممکن است زمان انجام تصویربرداری اهمیت داشته باشد؛ درباره نوع بررسی خود از پزشک یا مرکز سؤال کنید.
آیا با پرکردگی دندان میتوان MRI انجام داد؟
پرکردگیهای معمول دندان اغلب مانع MRI نیستند، اما ممکن است بر کیفیت تصویر ناحیه سر و صورت اثر بگذارند. وجود ارتودنسی، پروتز یا سایر وسایل دندانی را به کارکنان اطلاع دهید تا بررسی لازم انجام شود.
آیا برای MRI به همراه نیاز داریم؟
برای بسیاری از بزرگسالانی که بدون آرامبخش MRI انجام میدهند، همراه الزامی نیست. اگر آرامبخشی دریافت میکنید یا به دلیل سن و شرایط جسمی به کمک نیاز دارید، از پیش درباره حضور همراه با مرکز هماهنگ کنید. برای اطلاع از دستورهای مربوط به نوبت خود میتوانید با بخش تصویربرداری بیمارستان تخصصی و فوق تخصصی شهریار تهران تماس بگیرید.
